Τι Χρειάζονται Πραγματικά τα Φιλοζωικά Σωματεία

Ένα φιλοζωικό σωματείο στην Ελλάδα χρειάζεται κυρίως τρία πράγματα, με αυτή τη σειρά προτεραιότητας: ξηρή τροφή σε σταθερή και επαναλαμβανόμενη βάση, κάλυψη του κόστους στειρώσεων, και κτηνιατρικά αναλώσιμα (φάρμακα, επιδεσμικό υλικό, αντιπαρασιτικά). Δεν χρειάζεται τυχαίες δωρεές είδους μία φορά το χρόνο γύρω από μια γιορτή. Χρειάζεται κάτι να έρχεται κάθε μήνα, γιατί τα ζώα που ήδη φιλοξενεί δεν σταματούν να τρώνε όταν τελειώνει η εκστρατεία.

Γιατί το βάρος πέφτει κυρίως στα σωματεία, όχι στους δήμους

Ο νόμος 4830/2021 θέτει σαφείς υποχρεώσεις στους δήμους: περισυλλογή αδέσποτων, κτηνιατρική φροντίδα, ηλεκτρονική σήμανση και καταγραφή, προγράμματα στειρώσεων, λειτουργία δημοτικών κτηνιατρείων και καταφυγίων. Στο χαρτί, το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης βαρύνει τον δήμο, όχι το σωματείο. Στην πράξη, η υλοποίηση διαφέρει πολύ από δήμο σε δήμο, και σε πολλές περιοχές τα φιλοζωικά σωματεία καλύπτουν το κενό: περισυλλογή που ο δήμος δεν προλαβαίνει, στειρώσεις που δεν έχουν προγραμματιστεί ακόμα, φιλοξενία ζώων όσο αναμένεται η ένταξή τους σε δημοτικό πρόγραμμα. Ο ίδιος νόμος προβλέπει μάλιστα ότι η εποπτική επιτροπή κάθε δήμου πρέπει να περιλαμβάνει εκπρόσωπο φιλοζωικής οργάνωσης, ακριβώς επειδή τα σωματεία γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση καλύτερα από οποιαδήποτε δημοτική υπηρεσία.

Αυτό σημαίνει ότι ένα σωματείο δεν λειτουργεί ως συμπλήρωμα στο κρατικό σύστημα. Λειτουργεί συχνά ως το μόνο σταθερό σημείο αναφοράς για ζώα που, νομικά, είναι ευθύνη του δήμου αλλά στην πράξη τα φροντίζει το σωματείο.

Τροφή: το πιο σταθερό και το πιο παραμελημένο έξοδο

Η ξηρή τροφή είναι το πρώτο πράγμα που τελειώνει και το τελευταίο που θυμάται κάποιος να δωρίσει έξω από μια γιορτή ή μια καμπάνια ευαισθητοποίησης. Ένα σωματείο που φιλοξενεί μόνιμα δεκάδες ζώα έχει ένα μηνιαίο κόστος τροφής που δεν σταματά ποτέ, ανεξάρτητα από το αν υπάρχει αυτή τη στιγμή μια ενεργή καμπάνια ή όχι. Η πιο κοινή αιτία που ένα σωματείο αναγκάζεται να περιορίσει πόσα νέα ζώα μπορεί να δεχτεί δεν είναι η έλλειψη χώρου. Είναι η αβεβαιότητα για αν θα υπάρχει τροφή να τα ταΐσει τον επόμενο μήνα.

Στειρώσεις: το έξοδο που σταματά το πρόβλημα στην πηγή

Η στείρωση είναι το μόνο από τα τρία βασικά έξοδα που μειώνει το πρόβλημα μακροπρόθεσμα αντί απλώς να το διαχειρίζεται. Κάθε αδέσποτο θηλυκό που δεν στειρώνεται μπορεί να γεννήσει πολλαπλές φορές τον χρόνο, πολλαπλασιάζοντας τον αριθμό ζώων που θα χρειαστούν τροφή, κτηνιατρική φροντίδα και, τελικά, καταφύγιο. Οι περισσότεροι δήμοι έχουν προγράμματα στειρώσεων στα χαρτιά, αλλά η πραγματική χωρητικότητα, πόσες στειρώσεις μπορούν να γίνουν τον μήνα, εξαρτάται από διαθέσιμους κτηνίατρους και προϋπολογισμό που συχνά δεν επαρκεί για τον πραγματικό πληθυσμό της περιοχής. Τα σωματεία που καλύπτουν αυτό το κενό μόνα τους, πληρώνοντας στειρώσεις από δωρεές, είναι συνήθως αυτά που βλέπουν τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη βελτίωση στον αριθμό αδέσποτων στην περιοχή τους.

Κτηνιατρικά αναλώσιμα: το κόστος που δεν φαίνεται σε μια φωτογραφία

Φάρμακα, αντιπαρασιτικά, επιδεσμικό υλικό, εμβόλια: κανένα από αυτά δεν είναι το είδος δωρεάς που κάποιος σκέφτεται πρώτο, επειδή δεν φωτογραφίζεται όμορφα σε μια καμπάνια. Ένα σωματείο που δέχεται ένα τραυματισμένο ζώο έχει άμεσο κόστος κτηνιατρικής περίθαλψης που δεν μπορεί να περιμένει την επόμενη εκστρατεία δωρεών. Αυτό το κόστος είναι συχνά το πρώτο που καλύπτεται από το ίδιο το σωματείο, από ίδιους πόρους που θα έπρεπε να πάνε στην τροφή ή στις στειρώσεις, ακριβώς επειδή είναι το πιο δύσκολο να ζητηθεί ως δωρεά είδους.

Το καλοκαιρινό κύμα: γιατί οι ανάγκες διπλασιάζονται τον Ιούλιο και τον Αύγουστο

Το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (ΕΜΖΣ), η ψηφιακή πλατφόρμα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έχει καταγράψει 323.303 αδέσποτα ζώα σε όλη τη χώρα, απέναντι σε 1.055.342 ζώα συντροφιάς με ιδιοκτήτη. Το ίδιο μητρώο δείχνει 241.282 στειρώσεις μέχρι σήμερα, που σημαίνει ότι η προσπάθεια υπάρχει, αλλά ο αριθμός των αδέσποτων παραμένει τεράστιος σε σχέση με αυτή την προσπάθεια.

Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος δεν είναι τυχαίοι μήνες γι' αυτό το πρόβλημα. Δύο πράγματα συμπίπτουν: ιδιοκτήτες που εγκαταλείπουν ζώα πριν φύγουν διακοπές, πιστεύοντας λανθασμένα ότι ένα ζώο θα τα καταφέρει μόνο του σε ένα χωριό ή ένα νησί, και η φυσική αύξηση πληθυσμού από γεννήσεις της άνοιξης, που γίνονται κινητές μέχρι το καλοκαίρι. Δήμοι και σωματεία σε τουριστικές περιοχές και νησιά αναφέρουν σταθερά αυτή την αιχμή κάθε χρόνο, ακριβώς την περίοδο που πολλοί δωρητές είναι και οι ίδιοι σε διακοπές και λιγότερο πιθανό να δουν ή να απαντήσουν σε μια έκκληση δωρεών. Η εγκατάλειψη αποτελεί διοικητική παράβαση με πρόστιμο βάσει του 4830/2021, και σε σοβαρότερες περιπτώσεις ποινική ευθύνη, αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι ένα σωματείο σε νησί ή τουριστική περιοχή βλέπει τον αριθμό ζώων που φιλοξενεί να ανεβαίνει ακριβώς τότε που οι πόροι του είναι πιο αδύναμοι.

Τι μπορεί να κάνει διαφορά σε μια δωρεά είδους

Η μεγαλύτερη αναντιστοιχία ανάμεσα σε αυτό που δωρίζεται και σε αυτό που χρειάζεται πραγματικά ένα σωματείο δεν είναι θέμα καλής θέλησης. Είναι θέμα πληροφορίας. Ένας δωρητής που δεν γνωρίζει ότι ένα σωματείο έχει ήδη αρκετά κλωβούς αλλά χρειάζεται τροφή για τον επόμενο μήνα, θα δωρίσει κάτι γενικό αντί για το συγκεκριμένο πράγμα που λείπει. Μια λίστα αναγκών που ενημερώνεται τακτικά, αντί για μια στατική έκκληση που γράφτηκε πριν από μήνες, λύνει ακριβώς αυτό.

Το Givelink δίνει σε ένα φιλοζωικό σωματείο τη δυνατότητα να δημοσιεύσει τις πραγματικές, τρέχουσες ανάγκες του, ξηρή τροφή, κτηνιατρικά αναλώσιμα, ή το κόστος μιας συγκεκριμένης στείρωσης, και ο δωρητής να στηρίξει το ακριβές πράγμα που λείπει, με φωτογραφική επιβεβαίωση όταν παραδίδεται. Το ANIMA Athens, ένα από τα μεγαλύτερα φιλοζωικά σωματεία που χρησιμοποιούν ήδη το Givelink, έχει δεχτεί δωρεές από δεκάδες διαφορετικούς δωρητές με αυτόν τον τρόπο. Δείτε πώς λειτουργεί για φιλανθρωπικές οργανώσεις ή τις τρέχουσες ανάγκες του ANIMA ως παράδειγμα.

FAQ

Ποια είναι η πιο κοινή ανάγκη ενός φιλοζωικού σωματείου στην Ελλάδα; Ξηρή τροφή σε σταθερή, μηνιαία βάση. Είναι το πιο συνεχόμενο έξοδο και το πιο εύκολο να παραμεληθεί έξω από μια ενεργή καμπάνια δωρεών.

Δεν είναι οι δήμοι υπεύθυνοι για τα αδέσποτα ζώα; Νομικά ναι, σύμφωνα με τον νόμο 4830/2021, που θέτει στους δήμους υποχρέωση για περισυλλογή, κτηνιατρική φροντίδα, σήμανση και στειρώσεις. Στην πράξη, η υλοποίηση διαφέρει πολύ ανά δήμο, και τα φιλοζωικά σωματεία καλύπτουν συχνά το κενό όσο η δημοτική υποδομή καταλήγει να ανταποκριθεί.

Γιατί οι στειρώσεις θεωρούνται προτεραιότητα έναντι άλλων εξόδων; Γιατί μειώνουν το πρόβλημα στην πηγή. Κάθε θηλυκό που δεν στειρώνεται μπορεί να πολλαπλασιάσει τον αριθμό ζώων που θα χρειαστούν τροφή και φροντίδα στο μέλλον, σε αντίθεση με την τροφή ή την κτηνιατρική περίθαλψη, που διαχειρίζονται το πρόβλημα χωρίς να το μειώνουν.

Πώς μπορεί ένα σωματείο να κάνει πιο αποτελεσματική μια εκστρατεία δωρεών είδους; Δημοσιεύοντας μια συγκεκριμένη, ενημερωμένη λίστα αναγκών αντί για μια γενική έκκληση. Ένας δωρητής που βλέπει ακριβώς τι λείπει αυτή τη στιγμή είναι πολύ πιο πιθανό να δωρίσει το σωστό πράγμα από κάποιον που μαντεύει.

Γιατί αυξάνονται τα αδέσποτα το καλοκαίρι; Επειδή συμπίπτουν δύο πράγματα: ιδιοκτήτες που εγκαταλείπουν ζώα πριν τις διακοπές και γεννήσεις της άνοιξης που γίνονται κινητές μέχρι τον Ιούλιο. Το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς καταγράφει ήδη 323.303 αδέσποτα σε όλη τη χώρα, ένας αριθμός που αυξάνεται ακόμα πιο απότομα σε τουριστικές περιοχές και νησιά κάθε καλοκαίρι.